Herkese Merhabalar Gezgin Diplomat sayfamızın ilk yazısını sizlerle paylaşmaktan memnuniyet duyuyorum.

Kazakistan Türkistan coğrafyasında bulunan dünyanın en büyük 9. sırada yer alan toprak büyüklüğüne sahiptir. Rusya, Çin, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan gibi ülkeler ile komşudur. Kazakistan Cumhuriyeti BDT’nin bir üyesidir. 1991 yılında Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanmıştır.

Kazakistan’ın başkenti Astana’dır. Ancak 2019 yılında Nursultan olarak değiştirilmiştir. Nursultan modern mimarisiyle ünlü bir şehir yapısına sahiptir. Nursultan günümüzde soğuk Dubai olarakta bilinmektedir. Nursultan Görkemli binalar, parkları ve anıtları ile dikkat çekmektedir. Nursultan’da Bayterek kulesi gibi sembolik yapıları da görebilirsiniz.

Kazakistan, doğal güzellikleriyle de tanınır. Ülkenin güneyinde, dünyanın en büyük kum çölü olan Altın Kum Sahra bulunur. Ayrıca, Kazakistan’ın doğusunda yer alan Tian Shan ve batısındaki Altay Dağları gibi dağlık bölgeleri keşfedebilirsiniz. Kazakistan ayrıca, dünyanın en büyük ve tuzlu göllerinden biri olan Hazar Denizi’ne de ev sahipliği yapar.

Ülkenin kültürel mirası da oldukça zengindir. Kazakistan, Türk kökenli bir halka sahip olup, geleneksel müzik, dans ve el sanatlarına dayanan zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Kazakistan’ın milli yemeği “baursak” olarak bilinen mayalı bir hamur işidir. Ayrıca, ata sporu olarak bilinen “kazak güreşi” ülkede popülerdir.

Kazakistan, ekonomik olarak da büyük potansiyele sahiptir. Ülke, doğal kaynaklarıyla tanınır ve petrol, doğal gaz, kömür ve uranyum gibi zengin maden kaynaklarına sahiptir. Ayrıca, Kazakistan, Ulaşım ve Lojistik Potansiyeli Endeksi’nde dünyada önemli bir rol oynar ve Asya ve Avrupa arasındaki ticaretin bir kavşağıdır.

Kazakistan bu kadar önemli doğal kaynaklara sahipken komşusu Rusya ve Çin bu güzelim ülkeyi rahat bırakır mı dersiniz? Gelin Kazakistan’ın Rusya ve Çin ilişkilerine değinelim.

Kazakistan Rusya ve Çin İlişkileri

Rusya, Kazakistan’ın en yakın ve önemli komşularından biridir. İki ülke arasındaki ilişkiler, tarihi, kültürel ve ekonomik bağlara dayanır. Rusya ve Kazakistan, Bağımsız Devletler Topluluğu’nun kurucu üyeleridir ve 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ilişkilerini güçlendirmişlerdir.

Kazakistan, Rusya ile stratejik ortaklık ilişkisi sürdürmektedir. İki ülke arasında askeri ve güvenlik alanında işbirliği anlaşmaları bulunmaktadır. Ayrıca, enerji sektöründe işbirliği de önemli bir alanı kapsar. Kazakistan, Rusya üzerinden Avrasya Ekonomik Birliği ve Şanghay İşbirliği Örgütü gibi bölgesel örgütlere de üyedir. Ayrıca Rusya açısından Kazakistan önem arz etmektedir. Çünkü Kazakistan’ın yeraltı zengin kaynakları Rusya’nın önem verdiği konulardan biridir.

Rusya’nın Toprak İddiaları; Rusya’nın Kuzey Kazakistan’da Gözü mü Var?

Sovyetlerin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanan Kazakistan günümüzde Rus siyasilerinin sözleriyle topraklarının egemenliğine dair tartışmalardan endişe duymaktadır. Kazakistan iç ve dış politika’da izlemiş olduğu başarılı siyasi adımlarla sağladığı ekonomik ve istikrar ile Türkistan ülkeleri arasında önemli bir etken göstermekte ve ön plana çıkmaktadır. Kazakistan uygulamış olduğu dış politika adımlarıyla her yıl bağımsızlığını daha da güçlendirmektedir. Ve Kazakistan’ın bu başarılı adımlarına rağmen komşusu olan Rusya Kazakistan’ın Kuzey eyaletine yönelik söylemleri ülkede büyük tepkiyle karşılanmaktadır. Rusya Parlamonto üyeleri Vyaçeslav Nikanov ve Yevgeny Fyodorov Kazakistan’ın Kuzey Kazakistan eyaletine yönelik Rusya’nın bir hediyesi olduğunu iddia etmesi ve bu tür söylemler yaratması Nursultan ve Moskova arasında ki ilişkilerde gerginliğe sebep olmuştur.

Vyaçeslav Nikanov Rus Devlet televizyonunda çıktığı programda şu söylemlere yer vermiştir; “Kuzey Kazakistan’da hiçbir yerleşim yoktu. Şuanda Kazakistan olarak bilinen yer eskiden ıssız topraklardı. Kuzey Kazakistan Rusya’nın bir hediyesidir” dedi. Bu hadsizce yapılan açıklamaların ardından Kazakistan Dışişleri Bakanlığına çağrılan Rusya Maslahatgüzarına nota verdi ve endişelerini dile getirdi.

Kazakistan kurucu Cumhurbaşkan’ı Nursultan Nazarbayev “Kazaklar Altay’dan Hazar Denizi’ne, Siri Derya’dan İrtiş Nehri’ne kadar geniş bir vadide cesur atalarının yolundan giden bir halktır” ibaresine yer vermiştir.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev’de Kazakistan toprakları Uluslararası Hukuk ve antlaşmalar ile belirlenmiş ve Uluslararası kabul görmüştür. Bundan kimse şüphe duyamaz açıklamalarına yer vermiştir.

Kısacası Sovyetlerin dağılmasından sonra Kazakistan bağımsızlığına kavuşmuş olsada Rusya Hükümeti ile zaman zaman Moskova ve Nursultan arasında siyasi antlaşmazlıklar çıkmaktadır.

Kazakistan Ve Çin İlişkileri

Kazakistan, Çin ile de yakın ilişkilere sahiptir. İki ülke arasındaki ilişkiler, tarihi İpek Yolu’na dayanır ve Çin, Kazakistan’ı “Kuşak ve Yol” inisiyatifinin önemli bir parçası olarak görür. Kazakistan, Çin ile ekonomik işbirliği ve ticaret açısından önemli bir ortaktır. Enerji, ulaştırma, madencilik ve tarım gibi alanlarda Çin ile ortak projeler yürütülmektedir.

Ancak, Kazakistan’ın Rusya ve Çin ile ilişkileri dengeli bir şekilde yürütmek zorunda olduğu da bir gerçektir. Kazakistan, hem Rusya’nın tarihi etkisini hem de Çin’in yükselen ekonomik gücünü dikkate almak durumundadır. Ülke, hem Rusya ile derin tarihi, kültürel ve ekonomik bağlara sahip olmanın avantajlarını kullanırken hem de Çin’in ekonomik fırsatlarını değerlendirmek istemektedir.

Kazakistan, bağımsız bir dış politika izleme amacıyla Rusya ve Çin’in yanı sıra diğer uluslararası oyuncularla da ilişkilerini güçlendirmeye çalışmaktadır. Bu, ülkenin bölgesel istikrarı korumak, ekonomisini çeşitlendirmek ve ulusal çıkarlarını korumak için stratejik bir yaklaşımı gerektirir.

Kazakistan’ın Rusya ve Çin ile ilişkileri karmaşıktır ve bir dengede tutulması gereken bir dengeyi temsil eder. Kazakistan, hem Rusya’nın hem de Çin’in önemli bir partneridir ve bu ilişkileri geliştirirken kendi ulusal çıkarlarını korumaya çalışmaktadır.